Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi

Dostoyevski ’nin hayatı hakkında herkesin az çok bilgisi mevcuttur. Onun eserlerini okuyan herkes için, psikolojik tahlilleri bu kadar derin, bu derece başarılı yapan bir adamın yaşadıklarıyla ilgilenmek kaçınılmaz oluyor. Bu büyük yazarın hayatıyla ilgili genel bilgilere ulaşmanız gayet kolay. Bu yazımızda Dostoyevski’nin hayatından bir anektodla beraber “Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi” ‘ni anlatacağız.

Dostoyevski birçok sorunun yanı sıra büyük bir borç batağının içine de düşmüştü. Borcu tabiri caiz ise dağlar kadardı. Dostoyevski’nin bu maddi borcu normal yollarla ödemesi neredeyse imkansızdı.

 

 Mihayloviç Dostoyevski

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski ‘nin Hayatı ve Kumarbaz Kitabının İlginç Öyküsü

 

 

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski ve Kumarbaz

 

Dostoyevski ilk romanı olan “İnsancıklar” ile ilgili kazandığı başarıyı devam ettirememişti. Hatta bu ilk romanın aldığı övgüler onu olduğundan daha ukala ve kibirli biri yapmıştı. Bu ruh değişimi, yaşadığı diğer kötü olaylarla bir araya geldiğinde Dostoyevski’yi neredeyse nefret edilen bir figür haline getirmişti. Çalacak kapısı kalmamış, çaresizce debelenmekten ve karalar bağlayıp halinden şikayet etmekten başka yaptığı hiçbir şey yoktu bu büyük yazarın.

Dostoyevski’nin geçmişinde yaşadığı zor durumlar; epilepsi hastalığı isyan sebebiyle tutuklanıp idama mahkum olması idam mangası önündeyken çar tarafından affedilmesi. Aldığı Sibirya sürgünü cezası ve kürek mahkumiyeti zaten zayıf olan vücudunu tamamen yıpratmıştı. Artık gözleri eskisi kadar iyi görmüyor sara nöbetleri de sıklaşıyordu.

 

Dostoyevski ve Stellovski

Dostoyevski ‘nin imdadına kurnaz bir yayıncı olan Stellovski yetişti.

Stellovski, Dostoyevski ’ye ait tüm borçları ödemeyi taahhüt etti. Bunun yanı sıra Dostoyevski’ye iki yıl yetecek kadar da para verecekti.

Bu kurnaz yayıncı Dostoyevski de bulunan dev yeteneği erken keşfeden insanlardan biriydi. Bunun karşılığında Stellovski, kendi yayın evinde yayımlamak üzere bir novella (Uzun öykü, kısa roman olarak değerlendirilebilecek; hikâye ve noveletteden uzun, romandan kısa olan bir edebî türdür.) yazmasını ve bunu iki yıl içerisinde kendisine teslim etmesini istedi. Can alıcı nokta ise Dostoyevski bu novellanın teslimini bir gün bile geciktirirse yazdığı ve yazacağı tüm romanların hakları Stelloski’ye devir olacaktı. Dostoyevski ne yaptı dersiniz?

 

Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi

Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi

 

Tabi ki tek bir an bile tereddüt etmeden bu anlaşmanın altına imzayı attı.

Stellovski, Dostoyevski’nin tüm borçlarını kapattı ve beklemeye çekildi. Dostoyevski borçlarından kurtulduğunda kısa süre de olsa rahat bir dönem geçirdi.

Siz böyle bir duruma düşseniz ne yapardınız?

Hemen işe koyulur ve düzenli olarak her ay belirli parçalar yazar, sözünü verdiğiniz novellayı tamamlar, geçmişte ve gelecekte kazanacağınız tüm parayı Stelloski’nin elinden kurtarırdınız. En azından çaba sarf ederdiniz.

Dostoyevski sizce nasıl bir yol izledi? Ne yaptı bu borcunu kapatan adamdan tüm geçmişini ve geleceğini geri almak için?

Hiçbir şey…

Tam 23 ay boyunca hiçbir şey.

Zaten umursamaz bir kişilikti. İçinde dev med-cezirler bulunan, epilepsi hastası olan bu adamın gözleri de artık eskisi gibi görmüyor her şeyin yanında bu durumda söz verdiği novellayı yazmayı güçleştiriyordu. O günlerde Rusya’da yeni bir alışkanlık ya da yeni bir moda peydah olmuştu:

Stenografi.

Romancılar, yazarlar romanlarını dikte ederek yazdırma yoluna gidiyorlardı.

Dostoyevski ’nin bir arkadaşı 23 ayını bomboş geçiren yazara hızlanmak için bundan faydalanabileceğini salık verdi.

Ünlü Fransız yazar Stendhal, Parma Manastırı kitabını bu şekilde yazmıştı. O dönem Fransız edebiyatının Rusya üzerinde etkisi yadsınamaz derecede üst düzeydeydi.

Bu fikir Dostoyevski’nin aklına pek yatmasa da mecburen kabul etti.

Rusya’da genç hanımların stenografi eğitimi gördüğü bir okul da mevcuttu. Bu okulun en yetenekli öğrencilerinden biri de İsveç asıllı bir kadındı.

 

Kumarbaz-Dostoyevski

Kumarbaz-Dostoyevski

 

 

İlginizi Çekebilir: Franz Kafka ‘nın Hayatı ve Eserleri

 

Anna Grigoryevna Snitkina

Snitkina onun dikte ettiklerini yazmak için Dostoyevski ’nin yanına geldi. Tahmin edebileceğiniz gibi bu huysuz adam, bu genç kadınla nasıl anlaşacağını ona nasıl davranacağını tam kestiremiyordu. Kendi aklının dehlizlerinde onu bir radikal ya da bir feminist olduğunu düşünüyor onu hiç tanımadan ondan nefret etmeyi başarıyordu. Bu huysuzluk bir süre devam etti.

Dostoyevski’nin etrafındakiler için bu oldukça alışılmış bir durumdu.

 

Anna Grigoryevna Snitkin

Anna Grigoryevna Snitkina | Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi

 

Sonra o büyük gün geldi çattı ve Dostoyevski romanını dikte ettirmeye başladı. Zor da olsa tam gününde romanı bitirmeyi başardı. Şimdi bir sorunu daha vardı bitirdiği romanı Stellovski’ye teslim etmesi gerekiyordu.

Stellovski tabi ki saf biri değildi 23 ay boyunca hiçbir şey yapmayan Dostoyevski’yi yakından izledi ve son güne kadar gelmişken Dostoyevski’nin tüm geçmiş ve geleceğini elinden kaçırmak istemiyordu. Dostoyevski novellayı teslim için Stellovski’nin bürosuna doğru yola çıktığında Stellovski çoktan bürosunu kapatmıştı bile.

Stellovksi’yi bürosunda bulamayan Dostoyevski çareyi o zaman Rusya’da noter görevi gören polis karakoluna gidip kitabı zamanında tamamladığını onaylattı.

Bu olaydan sonra Stellovski ve Dostoyevski mahkemelik oldular. Mahkeme Dostoyevski’yi haklı buldu ve Dostoyevski geçmiş ve gelecekteki tüm gelirlerini Stellovski’nin elinden kurtarmayı başardı.

Bu olay Rus geleneğinde kaçınılmaz bir sonla nihayet bulurdu.

Kutlama yemeği.

 

Evlilik Teklifi

Dostoyevski ve tüm dostları kutlama sofrasında buluştu. Güzel yemeklerin, bol votkanın hakim olduğu ziyafet gecesine tabi ki stenograf  Anna Grigoryevna Snitkina ’da davetliydi.

Gecenin ilerleyen saatlerinde Dostoyevski, Anna’nın yanına yaklaştı ve sıkıntılı bir şekilde onunla konuşmaya başladı.

“Anna bir roman yazmak istiyorum ve tavsiyene ihtiyacım var. Huysuz, bedbaht, sevilmeyen bir adam, hapis yatmış idamdan son anda kurtulmuş bir karakter. İnsanları kendine düşman ediyor. Genç bir kadına aşık oluyor. Sence bu adam, bu genç, güzel kadına evlenme teklif etse gerçekçi olur mu?”

Anna hemen cevap vermiş. “Bay Mihayloviç teklifinizi kabul ediyorum.”

 

Anna Dostoyevski ve Fyodor Mihayloviç Dostoyevski | Dostoyevski ve Kumarbaz Kitabının İlginç Hikayesi

 

Dostoyevski bu teklifle hayatının en doğru kararlarından birini vermiş oldu.

 

Kaynaklar:

  • http://nicholaskotar.com/2018/03/23/anna-dostoyevsky-2/

 

Yorum Yapmak İster Misiniz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.